Bekir Aksoy

Bekir Aksoy


EN BÜYÜK G10 EKONOMİYE YAKLAŞMAK MI YOKSA G20 DEN ÇIKMAK MI?

28 Haziran 2020 - 13:19

Kanaatimce Türkiye’nin dünyanın en büyük 20 ekonomisi içinde olduğunu bilmeyen, duymayan kalmamıştır. Yıllardır iktidara gelen her hükümet G20 ülkeleri içinde yer almayı değil, Türkiye’nin G20 deki yerini bir üst basamağa taşımayı programına almıştır. 2012 yılı sonunda AKP hükümeti de Cumhuriyetin 100. yılı olan 2023 yılı bazı ekonomik hedefler açıklamıştı. Bunların içinde en iddialı olanlarıdan birisi de “2023 yılında G20 içinde bulunduğumuz 16 ıncı sıradan daha üst noktalara çıkartarak dünyanın en büyük on ekonomisi arasına  gireceğiz” hedefiydi.  Diğer ikisi de; kişi başına geliri 20.000 dolara ve yıllık ihracatı da 500 milyar dolara çıkarmaktı.   
Bugünlerde aynı hedef  yine dillerde. Sn. Cumhurbaşkanının Kars barajı açılışında “Ekonomiye can suyu veriyoruz. Faiz indirimleri işe yarıyor.  Yılın ikinci yarsısından itibaren ekonomide çok büyük bir ivme bekliyoruz. O kadar ki, Türkiye’nin dünyanın en büyük on ekonomisi arasına girmesi hedefine hiç olmadığımız kadar yakınız, bunun için durmadan çalışıyoruz” şeklindeki sözleri  dünyanın en büyük 10 ekonomisi nedir, kimlerdir, G20 nedir, nasıl oluşmuştur, biz neredeyiz gibi soruları tekrar gündeme getirdi.
Aşağıdaki tablo GSYH açısından G20’nin ilk yılı olan 2000 yılı ile eldeki son verileri içeren 2018 yılını karşılaştırıyor (Kaynak: Mahfi Eğilmez, https://knoema.com/atlas/ranks/GDP)
 

SıraGSYH (Milyar USD)2018Dünya Payı % SıraGSYH (Milyar USD)2000Dünya Payı %
1ABD20.58024,3 1ABD10.25231,2
2Çin13.36815,8 2Japonya4.88814,9
3Japonya4.9725,9 3Almanya1.9495,9
4Almanya3.9514,7 4İngiltere1.6515,0
5İngiltere2.8293,3 5Fransa1.3664,2
6Fransa2.7803,3 6Çin1.2153,7
7Hindistan2.7193,2 7İtalya1.1453,5
8İtalya2.0762,4 8Kanada7452,3
9Brezilya1.8682,2 9Meksika7082,2
10Güney Kore1.7202,0 10Brezilya6552,0
11Kanada1.7122,0 11Güney Kore5761,8
12Rusya1.6572,0 12Hindistan4771,4
13Avustralya1.4201,7 13Avustralya3991,2
14Meksika1.2221,4 14Arjantin3080,9
15Endonezya1.0221,2 15Rusya2790,8
16S. Arabistan7870,9 16Türkiye2730,8
17Türkiye7710,9 17S. Arabistan1900,6
18Arjantin5190,6 18Endonezya1790,5
19Güney Afrika3680,4 19Güney Afrika1360,4
 Dünya84.81878,2  Dünya32.90383,2
 
Bir ülkenin ekonomik gücü, o ülkenin bir yıl içerisinde ürettiği ekonomik değerle ölçülüyor. Bu değerin göstergesi de o yıl içerisinde tüketim, üretim, ihracat, ithalat vb. miktarlarının toplamıyla, yani ekonomik büyüme rakamıyla belirleniyor.  İşte G20 diye adlandırılan dünyanın en büyük 20 ekonomisi ülkelerin GSMH değerleriyle ifade ediliyor.
G20, 2000 yılında oluşturulmuş ve 2000 yılında Türkiye 16 ıncı sırada.
2018 verisine göre de17 inci sıraya, 2019 yılında ise 19 ıncı sıraya inmiş durumda. 
Neye rağmen Türkiye, bırakın yükselmeyi, bulunduğu 16 ıncı sıradan 19 unculuğa düşmüş.
Bilindiği üzere, bu hükümet döneminde GSYH hesabında iki kez revizyon yapıldı. Hesap yöntemi değişimi ile 2006 yılı GSYH’sı 400 milyar dolardan 526,4 milyar dolara yükseltildi. Masa başında 126 milyar dolar artış yapıldı, diğer bir ifadeyle hesaplama yöntemiyle %30 büyümüş olduk.   
Bu revizyon yetmedi, GSMH hesabı bir kez daha değiştirildi, 2015 yılı  GSYH’sı bu kez de 719,6 milyar dolardan 861,9 milyar dolara yükseltildi.  Yine kağıt üstünde 142 milyar dolar daha büyüdük.
Bu hesaplama yöntemleri  doğru muydu, yanlış mıydı, ilgili dönemlerde ekonomistler tartıştı, 2006 yılındaki revizyon büyük oranda kabul gördü, AB uyumu dendi. Ancak 2015’i kimse anlamadı.  2015 yılındaki hesap yöntemi değişikliği olmasaydı, 2018 de G20 nin dışındaydık.
Her iki revizyon ile GSYH’mız toplamda kağıt üstünde 268 milyar 640 milyon dolar artırılmış oldu.  Bu artışlara rağmen şu anda GSYH’mız 740 milyar dolar seviyelerinde seyretmektedir.  Yıl  sonu itibariyle de 700-720 milyar dolar olur gibi görünüyor.  Tabii ki, yeni bir hesap yöntemi değişikliği olmazsa.
G20 listesinin hemen altında İsviçre var, 9 milyonluk nüfusuyla İsviçre 705 milyar dolar GSMH ye sahip. Eğer Türkiye IMF ve OECD gibi kuruluşların 2020 büyüme beklentilerine uygun yüzde 3-5 küçülür ve dolar kuru da ortalama 7 TL. gibi olursa o zaman 700 milyar doların altına iniyoruz.  Bu durumda  G20 nin dışına çıkıyoruz.
Sevgili okurlar,
Ekonomik gelişmeler ve rakamlar bizim ülke olarak bırakın dünyanın 10 büyük ekonomisi arasına yaklaşmayı, ilk 20 ülkenin dışında kalma riskiyle karşı karşıyayız.  Ancak, hemen endişelenmeye gerek yok, çünkü Türkiye ülke olarak dünya coğrafyası üzerinde kupon araziye sahip.  
G20 de sadece GSMH büyüklüğü ile ölçülmüyor. G20 sınıflandırmasında coğrafik durumlar, bölgesel dengeler de gözetiliyor. Örneğin, İspanya ve Hollanda gibi ülkeler son 3-4 ülkeden daha fazla GSMH ye sahip olsalar da G20 içinde yer almıyorlar.  
Bu durumda, endişelenmeye hiç gerek yok, bizi G20 nin dışına atmazlar, bu gidişle ileri de birgün, -2023 ü geçtik, belki 2071 de ilk 10 ülke arasına hedefine çok ama çok yaklaşmış oluruz. 
 

YORUMLAR

  • 0 Yorum